Muzikale ‘wandeling’ met onder andere de Schilderijententoonstelling van M. Moussorgsky

Op zaterdagavond 18 juni geven we ons concert ‘Expositieconcert Klankkleuren’ in de theaterzaal van Cultura Ede. Als opening spelen we de eerste Promenade van Tableaux d’une Exposition (Schilderijententoonstelling) en sluiten we af met ‘De Grote Poort van Kiev’. Met alle andere composities, de expositie en het wetenschappelijk exposé van dr. Natascha Veldhorst daartussen vindt er zo een concert in de vorm van een muzikale ‘wandeling’ langs onze eigen Schilderijententoonstelling plaats.

Tableaux d’une Exposition (Schilderijententoonstelling) van Modest Moussorgsky is tot stand gekomen na het plotselinge overlijden van zijn vriend, de kunstschilder, architect en beeldend kunstenaar Viktor Hartmann. Na een bezoek aan een herdenkingsexpositie van de werken van Hartman, kwam het tot een muzikale ontlading van opgehoopte emoties en gevoelens, met als resultaat de cyclus pianostukken Tableaux d’une Exposition.

Het werk bestaat uit een muzikale impressie van 10 schilderijen van Hartmann, die begint met een wandeling, de Promenade genoemd. Veel nummers van de cyclus worden ingeleid en onderling verbonden door het thema van de ‘Promenade’ als terugkerend leidmotief tussen losse stukken. De Promenades verschillen van elkaar en bij elke Promenade trilt de stemming en de emotie van het vorige deel na. In deze Promenades worden wisselende maatsoorten 5/4 en 6/4 gebruikt, iets geheel nieuws voor die tijd. Helaas zijn de betreffende 10 schilderijen van Hartmann verloren gegaan.

Het laatste deel, ‘La Grande Porte de Kiev’, geeft de statige pracht van een oude stadspoort van Kiev weer. De Poort had Hartmann getekend voor een wedstrijd, als architectonisch ontwerp. Er zouden zelfs 6 schetsen zijn gemaakt door Hartmann. De poort is echter nooit gerealiseerd: als de poort gebouwd zou worden, zou deze meteen verzakken. Moessorgski verbeeldt in dit langste deel van de cyclus een heilige processie met klaterende cimbalen, klokgelui en zingende priesters. Naast het Promenade-thema verschijnen twee Russische melodieën: een krachtige lofzang en een zachte, serene Byzantijns hymne die overwaait uit een nabijgelegen kathedraal. Het einde klinkt groots en vol, een uitbarsting van pracht en praal: het vormt de climax van de cyclus.

Tableaux d’une Exposition was destijds als pianowerk een spraakmakende compositie. Door de bewerking voor groot symfonieorkest door Maurice Ravel werd het een regelrechte klassieke hit. De arrangementen voor fanfare zijn daarbij van Floris van der Kooij. 

Kaarten voor het ‘Expositieconcert Klankkleuren’ met deze muzikale ‘wandeling’ zijn verkrijgbaar via de website van Cultura Ede of aan de kassa van het theater.

Het concert vindt plaats op zaterdagavond 18 juni om 20.15 uur in Ede. Graag tot dan!