Schilderij van Wassily Kandinsky inspirationbron voor muziekstuk ‘Composition VIII’

Tijdens ons ‘Expositieconcert Klankkleuren‘ op zaterdag 18 juni in Cultura Ede zullen we het muziekwerk ‘Composition VIII’ van Leon Vliex uitvoeren. De schilderkunst is voor veel componisten een bron van inspiratie geweest. Zo ook bij Leon Vliex, een Nederlandse componist die in de blaasmuziek zijn sporen ruimschoots heeft verdiend. Vliex (Heerlen, 1968) studeerde in Utrecht Muziekwetenschappen en in Hilversum HaFa-directie en heeft beide studies met succes afgerond. 

Voor het werk ‘Composition VIII’ was het schilderij met dezelfde naam van de Russisch-Franse kunstschilder en graficus Wassily Kandinsky (1866-1944) de grote inspiratiebron. Dit naast de muziek van Dimitri Shostakovich, Hardy Mertens en John Adams. Vliex noemt het schilderij Composition VIII uit 1923 een van de mooiste van Kandinsky. Getroffen was hij door de kleurcomposities, het zweven van schaakbordachtige patronen, cirkels en halve cirkels in het beeldvlak spraken hem ook enorm aan.

Terzijde: Wassily Kandinsky op zijn beurt werd bij zijn abstracte schilderwerken weer geïnspireerd door muziek en speciaal door de atonale muziek van Arnold Schönberg. Kandinsky ging muziek vertalen in een beeldend werk, in een schilderij of een tekening. Hij luisterde naar zijn favoriete muziek en probeerde deze muziek te schilderen. Het omgekeerde dus van de gekozen werken en componisten bij dit project van OFO, zoals Leon Vliex.

Kandinsky zag daarbij overeenkomsten tussen de schilderkunstige beeldelementen als lijnen, kleuren en vormen, en de muzikale elementen als ritme, klanken en akkoorden. Dit komt mede tot uitdrukking in de titels van veel van zijn schilderijen. Hij noemde deze bijvoorbeeld ‘improvisatie’ of ‘compositie’, gevolgd door een nummer. Later ging Kandinsky daarin nog verder: hij stelde een klankkleurtheorie op, waarbij elke kleur een eigen taal spreekt met een eigen expressie en er in elke kleur een vorm en ziel zit. Verschillende kleuren samen bewerkstelligen een innerlijke beleving bij de kijker. Zo zullen de verschillende klanken in muziek, die samen een harmonieus geheel vormen, ook een innerlijke beleving bij de luisteraar opwekken. Deze krachtige uitwerking die kleur en klank hebben op de menselijke psyche, noemde Kandinsky ‘innerlijke klank’ of ‘seelische Vibration’.

Leon Vliex componeerde zijn ‘muzikale schilderij’ Composition VIII in 1995 voor fanfare. Later maakte hij ook een versie voor harmonieorkest, waarmee hij de 1e prijs verwierf in de hoogste afdeling bij een wereldwijde compositiewedstrijd in Trento (Italië).

Kaarten voor ons ‘Expositieconcert Klankkleuren’ zijn te bestellen via de website van Cultura Ede of aan de kassa van het theater.

Het concert vindt plaats op zaterdagavond 18 juni om 20.15 uur in Ede. Graag tot dan!